Dawno, dawno temu…
Smok zrobił sobie gniazdo na źródle, którego woda zaopatrywała miasto. Mieszkańcy musieli prosić smoka o opuszczenie gniazda na czas, gdy nabierali wodę. Każdego dnia ofiarowali mu owcę, a jeśli jej nie znaleźli, musieli oddać zamiast niej jedną dziewczynę. Ofiara była wybierana przez losowanie. Pewnego razu losowanie wskazało księżniczkę. Monarcha żebrał o jej życie, jednak bez rezultatu. Gdy była już przyszykowana do złożenia w ofierze, w pobliżu źródła pojawił się święty Jerzy. Stanął twarzą w twarz ze smokiem, obronił się znakiem krzyża, po czym pokonał bestię i uratował księżniczkę. Wdzięczne miasto porzuciło pogaństwo i przeszło na chrześcijaństwo.
Tak w średniowiecznych romansach opowiadano o historii odważnego, chrześcijańskiego rycerza, który swoją wiarą i oczywiście mieczem (niektórzy twierdzą, że lancą), pokonał smoka i nawrócił na chrześcijaństwo mieszkańców libijskiej Cyreny. Jego odwaga i prawdziwie chrześcijańska postawa, pomimo, że należał do osobistej ochrony cezara Doklecjana, który nakazał torturować go i zabić przez ścięcie, pod murami miejskimi Nikomedii, 23 kwietnia 303- 305, stały się powodem do ogłoszenia go świętym, zarówno w kościele wschodnim, jak i zachodnim.
Do dziś św. Jerzy jest patronem wielu państw w tym: Anglii, Gruzji, Portugalii, Holandii, Niemiec, Szwecji, Litwy, Rosji, Bośni, Serbii, Czarnogóry i Etiopii, patronem chrześcijan palestyńskich, patronem archidiecezji białostockiej, wileńskiej oraz diecezji pińskiej. Również rolnicy uważają świętego za swojego patrona. W średniowiecznym prawosławnym państwie rosyjskim, dzień świętego Jerzego kończył roczny cykl rolniczy – zwyczajowy termin przechodzenia chłopów na służbę do innego pana trwający dwa tygodnie. Święty Jerzy jest także patronem wielu miast i regionów: Reffary, Neapolu, Katalonii oraz Uzdrowiska w Lądku Zdroju. Pod wezwaniem świętego Jerzego powstało wiele bractw rycerskich oraz zgromadzeń zakonnych i zakonów rycerskich m.in.: Zakon św. Jerzego z Karyntii, Zakon św. Jerzego z Alfamy. Jest on również patronem wędrowców, górników, żołnierzy, kowali, bednarzy, artystów, więźniów oraz skautów i harcerzy. 23. kwietnia jest obchodzone święto Wojsk Lądowych – Dzień św. Jerzego patrona Greckiej Armii.
Jego imię w języku greckim to Γιώργος ή Γεώργιος pochodzi z Γη i Έργο, co oznacza ziemię i pracę i jest jednym z najpopularniejszych greckich imion męskich, które to pojawiło się już w sztukach Arystofanesa i było też jednym z imion czczonego w starożytności Zeusa – Zeus Georgos – ponieważ jednym z obowiązków boga była ochrona upraw. Tradycyjny obraz świętego Jerzego na koniu zabijającego smoka ma uderzające podobieństwo do mitycznej opowieści o Bellerophonie, synu Posejdona i królowej Koryntu, który zabił Chimerę, zmutowanego potwora, który miał głowę lwa i zionął płomieniami. Młody Bellerophon zdołał zabić bestię włócznią.
W Grecji istnieje tylko jedno przysłowie z imieniem Giorgos. „Opou Giorgos kai malama” – mówią Grecy, co oznacza, że gdziekolwiek jest Jerzy, może robić tylko dobre rzeczy.😊 Dziękując mu za całe dobro jakie podarował ludzkości, w dniu świętego Jerzego Grecy , w różny sposób celebrują jego imieniny, zarówno na kontynencie, jak i na wyspach.
Kreta
* Na Krecie, co roku, w kwietniu odbywają się duże festiwale. W Asi Gonia w prefekturze Chania, odbywa się tradycja, w której rolnicy gromadzą się wraz z owcami w kościele, aby je wydoić, a następnie rozdają opiekunom mleko i domowy ser.
Odwiedzający mogą delektować się ucztą i świeżym mięsem „souvlakia”, które są pieczone w różnych tawernach w wiosce. To święto jest bardzo ważne dla wioski, ponieważ owce i farmerzy powinni otrzymywać błogosławieństwa świętego Jerzego.
Skiathos
* W Skiathos imieniny Jerzego obchodzi się od czasów starożytnych. We wcześniejszych latach kobiety organizowały się w grupach i tańczyły w tradycyjnych strojach, w których śpiewano tradycyjny hymn średniowieczny „Kamares” ku czci świętego. W dzisiejszych czasach, w dniu świętego Jerzego, organizuje się wyścigi konne. Odbywają się wokół jeziora w pobliżu kaplicy św. Jerzego, a każdego roku bierze w nich udział wielu turystów. W wyścigach konkuruje ze sobą wiele różnych koni, ale także osłów, wszystkie w różnych kategoriach rasowych. Wraz ze wspaniałym krajobrazem Skiathos, święto Świętego Jerzego jest z pewnością nieodzowną okazją dla wszystkich, którzy zdecydują się spędzić wakacje na wyspie z odrobiną kultury. Niestety od 2015 roku wyścigu tego zaprzestano po tym, jak gmina wytoczyła drogę asfaltową wokół jeziora St. Georges. Obecnie Gmina Skiathos i jej zespoły techniczne przygotowują się do wznowienia słynnego wyścigu konnego w St. Georges po pięciu latach.
Limnos
* Podobny wyścig odbywa się w Limnos. Są one powiązane z zaborem tureckim. Podobno młodzi ze wsi Kaliopii ukradli Turkom konie. Turcy, chcąc je odzyskać, zaproponowali wyścigi konne właśnie w dzień św. Jerzego. Ten, kto wygrywa zatrzymuje konie. Na pamiątkę tych wydarzeń, przez kolejne lata urządzane były wyścigi pomiędzy młodymi mężczyznami ze wsi Kaliopii, a Turkami. Tylko w czasie wojny, w latach 40-tych, wyścigi nie odbywały się przez 2 lata z powodu braku młodzieńców, którzy mogli brać udział w wyścigach. Po zakończeniu wyścigów wszyscy udają się do kościoła św. Jerzego, który znajduje się w centrum wsi Kaliopii: jeźdźcy wjeżdżają konno na plac kościelny. Ma tu miejsce dekoracja tak jeźdźców i koni, czerwonymi chustami.
Arachova
* Święty Jerzy jest także obrońcą Arachowej. Arachova poświęca swojemu protektorowi trzydniowy festiwal z serią uroczystości, zwanych „panigiraki”. Świętowanie obejmuje honorową wizytę pod pomnikiem Georgiosa Karaiskakisa, znajdującego się we wsi oraz litanię, podczas której wszyscy podążają w tradycyjnych strojach przez miasto. W tym dniu odwiedzający mogą również korzystać z różnych działań w okolicy, w tym tradycyjnych tańców i wydarzeń sportowych, a także tradycyjnego jedzenia.
Keramidi
* W tym samym czasie Agios Georgios obchodzone jest różnymi wydarzeniami w Pelion. W miejscowości Keramidi w imieniny Świętego Jerzego obchodzona jest uczta. We wsi znajduje się charakterystyczny kościół poświęcony Agios Georgios, który został zbudowany w 1787 roku z łupkowym dachem i kamienną wieżą. Świętom, które odbywają się we wsi, towarzyszą targi z tradycyjną muzyką i tańcami. Odwiedzający mają okazję cieszyć się tradycyjnymi uroczystościami z mieszkańcami, a także skosztować serwowanych tradycyjnych dań – kawałków mięsa zmieszanych z pszenicą. Wioska może poszczycić kamiennymi zaułkami i tradycyjnymi domami, a widok z wioski na szczycie klifu jest wspaniały.
Sérres
* Na przedmieściach Sérres, miasta w środkowej Macedonii, w Grecji mieszkańcy świętują Drakoktonia, która ma miejsce w Dzień Świętego Jerzego. Specjalną ceremonię otwierają dwie kobiety, ubrane na czarno, prowadzące księżniczkę na miejsce poświęcenia przed świątynią, gdzie czeka na nią Smok. Święty Jerzy pojawia się na białym koniu i zabija smoka włócznią. Następnie, aby uczcić uratowanie księżniczki, zaczyna się świętowanie pijąc wino, podczas oglądania turnieju tradycyjnego wrestlingu, po południu w tym samym miejscu, w pobliżu kościoła św. Jerzego. Mieszkańcy celebrują to jednak na pamiątkę innego wydarzenia, ale również związanego z wstawiennictwem świętego. Jak głosi legenda, kiedyś, przed buntem przeciwko tureckim rządom, chłopcy ze wsi rywalizowali z Turkami w tradycyjnym zapasach i wygrywali. Uważano to za znak przyszłego zwycięstwa i wyzwolenia narodu greckiego z jarzma obcego. Po buncie Greków turniej ten stał się sławny i obecnie gromadzą się w nim zapaśnicy z całej Grecji.
Co ciekawe, zapaśnicy nazywani „pechlivanos” ubierają na czas turnieju spodnie do kolan, wykonane ze skór kozich. Zapaśnicy podczas wejścia na „aloni” («αλώνι») – specjalnie przygotowany trawnik w pobliżu świątyni – charakterystycznie, głośno uderzają dłońmi w kolana, a walkom towarzyszy tradycyjna muzyka zurna i bębna. Czasami turniej trwa do zmierzchu, a nagrodę dla zwycięzców społeczność wiejska zbiera przez cały rok. Należy zauważyć, że w tej wiosce urodził się Emmanouel Pappas (1772–1821), przywódca rewolucji greckiej z 1821 r., od imienia którego wioska wzięła swoją nazwę.
I na koniec…
* Kolorowe chusty, wspinaczka i taniec na skałach jednocześnie, to charakterystyczne elementy wydarzenia, które odbywa się w starym zrujnowanym klasztorze poświęconym świętemu Jerzemu, który został zbudowany w jaskini około 40 metrów nad ziemią po północnej stronie skały Meteory.
Meteory
Istnieje stara historia krążąca od ust do ust, głównie w wiosce Kastraki, na temat pochodzenia zwyczaju. W Kastraki ludzie mówią, że w czasach panowania osmańskiego, jeden z tureckich zarządców został ciężko ranny, podczas wycinania drzew, w pobliżu pustelni świętego Jerzego. Zrozpaczona żona pospieszyła mu na ratunek, ale widząc beznadzieję sytuacji zaczęła wznosić okrzyki, które z kolei przyciągnęły uwagę mieszkańców Kastraki. Za ich radą zwróciła się o pomoc do patrona eremu – św. Jerzego i w darze złożyła jedyną cenną rzecz, jaką miała – kolorową chustę. I oto cud! Po upływie zaledwie kilku dni mężczyzna wyraźnie wyzdrowiał. W rezultacie, nie tylko udało mu się przeżyć, ale wraz z upływem czasu, był w stanie znów chodzić o własnych nogach, całkowicie uzdrowiony.
Wydarzenie to i związany z nim cud było dla mieszkańców tak znaczące, że na jego pamiątkę raz w roku, po nabożeństwie, w dniu imienin Świętego 23 kwietnia młodzi chłopcy i dziewczęta wspinają się na linach ofiarować kolorowe chusty na cześć cudu Świętego Jerzego. Czynią tak, wierząc, że „Święty Jerzy Mandilas” pomoże im utrzymać zdrowie przez cały rok i oczywiście mieć szczęśliwe małżeństwa. Pomimo tego, że chłopcy i dziewczęta wspinają się tam co roku używając wyłącznie lin, bez żadnego sprzętu zabezpieczającego, nie było żadnej śmiertelnej ofiary, ani nawet innego poważnego wypadku podczas tej uroczystości. Wszyscy mieszkańcy Meteory są głęboko przekonani, że Święty jest zawsze obecny, chroniąc wszystkich „Mandilarady” – po grecku tak nazywane są osoby, które co roku wspinają się, by zwiesić chusty, w języku greckim „mandile” – przed odniesieniem obrażeń.
Kult świętego Jerzego jest obecny w wielu krajach świata. Jego czyny sprawiły, że wiele osób nosi jego imię. Zobaczmy, jak brzmi Jerzy w innych językach: angielski: George, arabski: Girgis, baskijski: Gorka: Gorka, bułgarski: Georgi, francuski: Georges, niemiecki: Georg: J, rg, Jürgen, Jörgen, gruziński: George: Giorgi (Giorgi), duński: Jørgen , estoński: hiszpański, portugalski: Jorge, włoski: Giorgio, kataloński: Jordi, litewski: Jurgis, norweski: Jørgen, Georg, holenderski: Joris, Sjors, węgierski: György, grecki: Γεώργιος (Geôrgios), potocznie: Γιώργος (Giôrgos) , portugalski: Jorge, (Yury), Yegor , Słowacki: Juraj, szwedzki: Göran, Jörgen, örjan, Georg, czeski: Jiří, fiński: Jyrki, Yrjö.
A więc wszystkim mężczyznom, noszącym to sławne imię, życzymy zdrowia, radości i jak najmniej przeciwności losu.😉 Sto lat!
Agata Synowiec
Źródła: livinlovin.gr, blog.greeka.com, visitmeteora.travel, wikipedia.org
