Starożytne Diolkos, kamienna droga, po której starożytni transportowali statki i okręty z Zatoki Korynckiej do Zatoki Sarońskiej, jest obecnie odnawiana.
Solidna trasa, biegnąca równolegle do współczesnego kanału korynckiego, jest uważana za jedno z największych osiągnięć technologicznych starożytności. Kamienna droga doprowadzała kiedyś statki, które zostały zbudowane na lądzie z Kenchreai w Zatoce Sarońskiej do Lechaion w Zatoce Korynckiej, w poprzek Przesmyku Korynckiego (i odwrotnie).
W minionym roku Eforat Starożytności Koryntu przeprowadził prace rekonstrukcyjne w celu ochrony i promocji starożytnej drogi.
Projekt odnowy i promocji Diolkos obejmuje zestaw skomplikowanych prac, wykopalisk, badań i renowacji, mających na celu ponowne przywrócenie jej do formy. Zostaną podjęte także działania mające na celu udokumentowanie prac za pomocą nowoczesnych mediów i udostępnienie go szerokiej publiczności. Ponadto przygotowanie studium końcowego rewaloryzacji i promocji zabytku – będącego w końcowej fazie realizacji – i przekazanie go do akceptacji Centralnej Radzie Archeologicznej.
Kluczowym działaniem jest także budowa zapory murowej, która będzie chronić przed erozyjną siłą morza. Po jego wybudowaniu elementy architektoniczne Diolkos zostaną przeniesione i naprawione. W ramach realizacji tego projektu elementy Diolkos przebywające na morzu zostaną zakonserwowane i przeniesione do brakujących części.
Po ich ukończeniu i tak szybko, jak pozwolą na to warunki pandemii, droga będzie ponownie gotowa na powitanie szerokiej publiczności podczas wycieczek.
Droga wykonana jest z kamienia wapiennego i ma całkowitą długość (od jednego wybrzeża do drugiego) około 8 kilometrów, a jej imponująca szerokość wahała się od około 3,4 metra do 6 metrów.
Archeolog Georgios Spyropoulos, zastępca szefa Eforatu Starożytności Koryntu, powiedział w czwartek prasie, że „Diolkos zostało odnotowane w badaniach jako pierwsza systematyczna próba transportu towarów i okrętów wojennych z Zatoki Sarońskiej do Zatoki Korynckiej i odwrotnie, aby uniknąć okrążania Peloponezu morzem – na odległość około 190 mil”.
„Pomysł na jego budowę przypisuje się Periandera, tyrana Koryntu, którego panowanie charakteryzuje się wielkim dobrobytem gospodarczym i artystycznym dla Koryntu” – zauważył Spyropoulos.
Archolog wyjaśnia: „Wzdłuż drogi znajdują się nie tylko dwie równolegle głębokie rowki (bruzdy) o szerokości około 1,5 metra, ale także kilka drugorzędnych. W sumie odsłonięto 1100 metrów a bieg Diolkos stał się znany z jednej strony na zachodnim krańcu, na zachód od kanału, po stronie Peloponezu. (…) Jednak obecnie nie ma dowodów na to, że jej wschodni kraniec znajduje się po stronie sarońskiej, przy źródłach na obszarze starożytnej Schinounta (dzisiejsze Kalamaki)” – zauważa Spyropoulos.
Diolkos, który był używany do transportu statków i towarów od starożytności do okresu rzymskiego włącznie, od dawna znany jest jako oszałamiające i innowacyjne osiągnięcie techniczne. Jego rozwój zniwelował konieczność przepłynięcia z Morza Jońskiego na Morze Egejskie.
Nie tylko była to długa podróż, ale także niebezpieczna. Silne wiatry często pojawiają się na przylądkach Matapan i Maleas, które mają szczególnie zdradliwą linię brzegową.
Starożytni pisarze odnosili się do kamiennej drogi już w czasach Arystofanesa, który żył między 446 pne a 386 pne. Uczeni uważają nawet, że jego wyrażenie „tak szybko jak Koryntianin” odnosiło się do Diolkos, co oznacza zdolność mieszkańców Koryntu do szybkiego przedostania się drogą z Koryntu do Aten.
„Następnie ustawiano je – za pomocą toczenia po drewnianych balach – na platformach kołowych, które były ciągnięte przez ludzi (niewolników) lub zwierzęta. W ten sposób statek został przetransportowany z jednego końca Zatoki Korynckiej do Sarońskiej lub odwrotnie”– wyjaśnił archeolog.
„Trasa nie była łatwa i istniało ryzyko wykolejenia z powodu zakrętów. Z tego powodu w miejscach niebezpiecznych dobudowano dodatkowe ściany, aby zapewnić bezpieczeństwo ruchu i uniknąć wypadków ”– podsumował Spyropoulos.
Wykorzystanie Diolkosa znane jest co najmniej z kilku odnotowanych przypadków: do przerzutu okrętów wojennych, między innymi przez Spartan w 428 r. p.n.e. i 411 r. p.n.e. podczas wojen przeciw Atenom, w 220 r. p.n.e. przez Demetriusza z Faros, w 217 r. p.n.e. przez macedońskiego króla Filipa V oraz w 31 r. p.n.e. przez Oktawiana po bitwie pod Akcjum.
