Narodowe Muzeum Sztuki Współczesnej w Atenach (EMST) znalazło się w gronie sześciu finalistów prestiżowej Art Museum Award 2026, przyznawanej przez Europejską Akademię Muzeów. Zwycięzcę poznamy 26 września podczas ceremonii w Alicante w Hiszpanii.
Nominacja jest ważnym wyróżnieniem dla greckiej instytucji, która będzie rywalizować z jednymi z najbardziej znanych i innowacyjnych muzeów sztuki w Europie. Jury doceniło placówki, które nie tylko prezentują wartościowe kolekcje, ale również aktywnie podejmują problemy współczesnego społeczeństwa.
Sześć muzeów w finale
Oprócz Narodowego Muzeum Sztuki Współczesnej w Atenach na krótkiej liście znalazły się:
- Rijksmuseum w Amsterdamie,
- FENIX Museum of Migration w Rotterdamie,
- Hastings Contemporary w Wielkiej Brytanii,
- Museum Gugging w Klosterneuburgu w Austrii,
- Słoweńska Galeria Narodowa w Lublanie.
Jak podkreśliła Europejska Akademia Muzeów, poziom tegorocznej edycji był wyjątkowo wysoki. Dziewięcioosobowe jury, złożone ze specjalistów reprezentujących instytucje muzealne z różnych części Europy, musiało wybrać tylko sześciu finalistów spośród wielu wyróżniających się kandydatów.
Wszystkie nominowane placówki zaprezentują swoją działalność podczas dorocznego spotkania Europejskiej Akademii Muzeów, które odbędzie się od 24 do 26 września 2026 roku w Muzeum Archeologicznym Prowincji Alicante – MARQ.
Nie tylko kolekcje, lecz także odpowiedzialność społeczna
Art Museum Award koncentruje się przede wszystkim na społecznej roli muzeów i galerii sztuki. Nagroda ma wyróżniać instytucje wdrażające innowacyjne rozwiązania, angażujące lokalne społeczności oraz wykorzystujące sztukę do podejmowania najważniejszych współczesnych problemów.
Wśród wartości stanowiących podstawę oceny kandydatów znajdują się sprawiedliwość społeczna, aktywne uczestnictwo odbiorców, integracja, równość płci, przeciwdziałanie dyskryminacji rasowej, zrównoważony rozwój, budowanie wspólnoty oraz odporność społeczna.
Europejska Akademia Muzeów poszukuje w ten sposób instytucji mogących stać się wzorem dla innych placówek – muzeów, które nie ograniczają się do ochrony i prezentowania zbiorów, ale pozostają otwarte na potrzeby społeczne i uczestniczą w publicznej debacie.
Muzea mają zmieniać życie
Przewodniczący jury Art Museum Award Samuel Gallacher podkreślił, że jurorzy zwracają uwagę nie na powierzchowne wrażenie, lecz na rzeczywiste i długotrwałe zaangażowanie muzeów w budowanie relacji z publicznością.
Jak zaznaczył, sztuka może wywierać głęboki wpływ na życie ludzi i w namacalny sposób przyczyniać się do poprawy funkcjonowania społeczeństwa. Zdaniem jury tegoroczni finaliści konsekwentnie udowadniają, że instytucje kultury mogą pełnić taką rolę.
Zakres zbiorów nie miał decydującego znaczenia. W finale znalazły się zarówno muzea prezentujące dzieła dawnych mistrzów, jak i instytucje koncentrujące się na modernizmie, sztuce współczesnej oraz twórczości młodych artystów.
Wspólną cechą wszystkich nominowanych placówek jest wysoki poziom działalności kuratorskiej oraz umiejętność łączenia sztuki z aktualnymi wyzwaniami społecznymi.
Europejskie uznanie dla greckiego muzeum
Obecność EMST wśród finalistów jest potwierdzeniem rosnącej pozycji ateńskiego muzeum na europejskiej mapie kultury. Placówka została dostrzeżona nie tylko ze względu na swoje wystawy i kolekcję, lecz także sposób, w jaki buduje relacje ze współczesną publicznością i podejmuje tematy wykraczające poza tradycyjne funkcje muzeum.
Dla Grecji nominacja ma również znaczenie wizerunkowe. EMST konkuruje bowiem z instytucjami o ugruntowanej międzynarodowej renomie, w tym z Rijksmuseum, jednym z najważniejszych muzeów europejskich, oraz nowo otwartym rotterdamskim FENIX Museum of Migration, poświęconym doświadczeniom migracji.
Art Museum Award jest jedną z dorocznych nagród Europejskiej Akademii Muzeów. Organizacja działa jako fundacja non profit i skupia przedstawicieli około 40 państw. Jej celem jest wspieranie rozwoju muzealnictwa, wymiany wiedzy i nowych metod wykorzystywania instytucji kultury jako narzędzi pozytywnych zmian społecznych.
Laureat nagrody za 2026 rok zostanie ogłoszony 26 września podczas uroczystej gali kończącej spotkanie Europejskiej Akademii Muzeów w Alicante.







