Ponad 2 miliony ton żywności marnuje się każdego roku w Grecji, podczas gdy – jak wynika z danych Helleńskiego Urzędu Statystycznego (ELSTAT) – 7% mieszkańców kraju boryka się z umiarkowanym lub poważnym brakiem bezpieczeństwa żywnościowego.
Według danych Eurostatu opublikowanych w czwartek, Grecja zajmuje trzecie miejsce w Unii Europejskiej pod względem ilości marnowanej żywności w przeliczeniu na mieszkańca. W 2023 roku każdy Grek wyrzucił średnio 201 kilogramów żywności, podczas gdy średnia unijna wyniosła 130 kilogramów.
Trudne do osiągnięcia cele unijnej dyrektywy
W ostatnich latach w Grecji obserwuje się systematyczny wzrost ilości marnowanej żywności, co może utrudnić realizację celów określonych w nowej dyrektywie ramowej UE dotyczącej ograniczania marnotrawstwa żywności (1892/2025), która weszła w życie w czwartek.
Zgodnie z nią państwa członkowskie mają do 2030 roku zredukować ilość odpadów żywnościowych o 10% w przetwórstwie i produkcji oraz o 30% na poziomie handlu detalicznego i konsumpcji – w tym w restauracjach, punktach gastronomicznych i gospodarstwach domowych.
Najwięcej marnują gospodarstwa domowe
W 2023 roku w Grecji wyrzucono 2,09 miliona ton żywności, co oznacza wzrost w porównaniu z latami poprzednimi.
Największy udział w tym mają gospodarstwa domowe – aż 44% całkowitej ilości odpadów, czyli ponad 920 tysięcy ton.
Sektor produkcji spożywczej odpowiada za 23% (485 336 ton), produkcja pierwotna – za 11,4% (238 604 tony), gastronomia – za 11,31% (236 663 tony), a handel detaliczny i dystrybucja – za 9,77%.
W przeliczeniu na mieszkańca gospodarstwa domowe wyrzucają rocznie 89 kg żywności, podczas gdy produkcja i przetwórstwo odpowiadają za 70 kg, a gastronomia i handel detaliczny – za 43 kg na osobę.
Wzrost marnotrawstwa z roku na rok
W 2020 roku w Grecji zmarnowano 2 048 189 ton żywności, co odpowiadało 191 kg na mieszkańca.
Rok później wskaźnik ten wzrósł do 193 kg, a w 2022 roku osiągnął 196 kg, przekraczając w 2023 roku granicę 200 kg.
W całej Unii Europejskiej wyższy poziom marnotrawstwa niż w Grecji odnotowano jedynie na Cyprze (286 kg) i w Danii (261 kg).
Najmniej żywności wyrzuca się natomiast w Hiszpanii (65 kg), Słowenii (78 kg) i na Węgrzech (88 kg).
Problem ogólnoeuropejski
W skali całej Unii Europejskiej gospodarstwa domowe odpowiadają za 53% całkowitej ilości marnowanej żywności, a pozostała część pochodzi z sektora produkcji, przetwórstwa i dystrybucji.
W 2023 roku na terenie Unii wyrzucono łącznie 58,2 miliona ton żywności.
Marnowanie żywności pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań społecznych i środowiskowych w Grecji. Z jednej strony rośnie skala strat żywnościowych, z drugiej – tysiące osób wciąż żyją w warunkach niedostatku. Skuteczne wdrożenie nowych unijnych regulacji może okazać się kluczowym krokiem w kierunku bardziej zrównoważonego systemu żywnościowego w kraju.
