Po ponad dwóch dekadach od wprowadzenia wspólnej waluty, euro przechodzi największą metamorfozę w swojej historii. Europejski Bank Centralny (EBC) przygotowuje trzecią serię banknotów, które wejdą do obiegu po 2026 roku. Zmiany nie ograniczą się jedynie do aspektów technicznych i bezpieczeństwa – nowe euro otrzyma nową oprawę estetyczną i mocniejszy akcent tożsamościowy.
Najwięcej emocji wzbudza fakt, że na banknocie o nominale 5 euro znajdzie się Maria Callas, legendarna grecka śpiewaczka operowa, nazywana przez krytyków i publiczność La Divina. Będzie ona jedną z sześciu postaci, które uosabiają europejskie dziedzictwo kulturowe i symbolizują wkład Starego Kontynentu w rozwój światowej cywilizacji.
Dwie nowe osie tematyczne
Dotychczasowe serie banknotów euro opierały się na motywie architektury i symbolicznych „epok i stylów”. Teraz EBC postawił na dwa zupełnie nowe kierunki:
- Europejski kulturowy panteon – na banknotach pojawią się wybitne osobowości: Maria Callas (5 €), Ludwig van Beethoven (10 €), Maria Skłodowska-Curie (20 €), Miguel de Cervantes (50 €), Leonardo da Vinci (100 €) i Bertha von Suttner (200 €), pierwsza kobieta uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla.
- Rzeki i ptaki Europy – drugi motyw przewodni będzie ukazywał piękno przyrody i różnorodność biologiczną kontynentu. Wybrane projekty przedstawią charakterystyczne krajobrazy i gatunki fauny.
EBC ogłosił ogólnoeuropejski konkurs graficzny, do którego zgłaszają się artyści z całej Unii. Najlepsze propozycje zostaną wyłonione w 2026 roku, a ostateczny głos oddadzą również obywatele państw członkowskich poprzez publiczne konsultacje.
Nowe euro i kontrowersje wokół Skłodowskiej-Curie
Wprowadzenie nowych banknotów nie obywa się bez kontrowersji. Między Francją a Polską wybuchła dyskusja dotycząca sposobu przedstawienia Marii Skłodowskiej-Curie. Polacy podkreślają, że noblistka urodziła się w Warszawie i jej polska tożsamość jest kluczowa, podczas gdy w dokumentach EBC pojawia się głównie francuskie nazwisko przyjęte po mężu. Spór ten ma wymiar symboliczny, choć Polska nie należy do strefy euro.
Koniec 500 euro i perspektywa cyfrowego euro
Nowa emisja wiąże się także z kontynuowaną już „cichą” eliminacją rzadko spotykanych banknotów o nominale 500 euro. Choć pozostają one legalnym środkiem płatniczym, nie są już produkowane i stopniowo znikają z obiegu. Równolegle EBC przyspiesza prace nad kolejnym wielkim krokiem w historii waluty – wprowadzeniem cyfrowego euro.
Euro w liczbach
Wprowadzenie nowych banknotów zbiegnie się w czasie z przystąpieniem Bułgarii do strefy euro. Oznacza to konieczność wydrukowania dodatkowych nakładów, a łączna liczba eurobanknotów w obiegu przekroczy barierę 30 miliardów sztuk.
Symbol nowej tożsamości
Nowe euro ma być nie tylko nowoczesnym środkiem płatniczym, lecz także symbolem wspólnej europejskiej tożsamości. Wizerunki wybitnych osobistości, akcent greckiej kultury dzięki obecności Marii Callas oraz silniejsze nawiązania do języków – łaciny, greki i bułgarskiego – podkreślą wielowymiarowy charakter projektu.
Decyzja o ostatecznych wzorach zapadnie jeszcze w 2026 roku. Christine Lagarde, prezes EBC, ma ambicję złożyć swój podpis na nowych banknotach przed końcem swojej kadencji w 2027 roku, symbolicznie otwierając nowy rozdział w historii euro.
