Nad Europą nadciąga „podatkowa burza”. Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe

Miliony obywateli Grecji i innych krajów Unii Europejskiej muszą przygotować się na bezprecedensowe podwyżki cen wyrobów tytoniowych. Planowana reforma unijnej dyrektywy dotyczącej akcyzy na tytoń (TED) zakłada wzrost minimalnych stawek podatku sięgający nawet 1 090%. To oznacza prawdziwą „podatkową burzę”, która bezpośrednio uderzy w portfele konsumentów.

Europejska Komisja wraz z koalicją 15 państw członkowskich, pod przewodnictwem Francji i Holandii, zdecydowanie opowiada się za radykalną rewizją obecnych przepisów dotyczących opodatkowania wyrobów tytoniowych.

Grecja szczególnie zagrożona

Grecja znajduje się w centrum tego sporu. Obecnie średnia cena detaliczna paczki papierosów w tym kraju jest od 50% do nawet 70% niższa niż w wielu innych państwach Unii, takich jak Wielka Brytania, Irlandia, Francja czy Holandia. Wprowadzenie nowego, minimalnego poziomu opodatkowania mogłoby spowodować wzrost cen do poziomu obowiązującego w Luksemburgu czy Niemczech — czyli nawet powyżej 6-7 euro za paczkę.

Co istotne, planowane zmiany nie dotyczą wyłącznie tradycyjnych papierosów. Równie mocno ucierpieć mogą użytkownicy alternatywnych produktów tytoniowych, takich jak podgrzewacze tytoniu czy e-papierosy. Te kategorie produktów również mają zostać objęte nowymi, znacznie wyższymi stawkami podatku akcyzowego.

Kulisy propozycji Komisji

Jak ujawniono w wewnętrznym dokumencie Komisji Europejskiej, przygotowywana propozycja zakłada drastyczne podniesienie minimalnych poziomów opodatkowania wyrobów tytoniowych w całej Unii. Bruksela argumentuje to przede wszystkim troską o zdrowie publiczne i koniecznością wyrównania poziomu opodatkowania we wszystkich państwach członkowskich.

W praktyce oznacza to jednak ogromne obciążenie dla konsumentów w krajach, gdzie ceny papierosów i innych wyrobów tytoniowych są relatywnie niskie. Szczególnie odczuwalne będzie to w Grecji, gdzie tradycyjnie ceny tytoniu były niższe niż w Europie Północnej czy Zachodniej.

Krytyka i kontrowersje

Plan Komisji budzi już spore kontrowersje. Krytycy zwracają uwagę, że tak gwałtowny wzrost akcyzy może doprowadzić do rozkwitu czarnego rynku oraz przemytu tytoniu z krajów trzecich. Pojawiają się również obawy o skutki gospodarcze dla legalnych sprzedawców oraz spadek dochodów budżetowych państw, które mogą nie nadążyć z uszczelnieniem systemu podatkowego.

Z drugiej strony zwolennicy reformy podkreślają jej potencjalne korzyści zdrowotne — wyższe ceny mają zniechęcić do sięgania po papierosy, zwłaszcza wśród młodzieży, oraz ograniczyć liczbę zgonów związanych z paleniem.

Co dalej?

Obecnie propozycja znajduje się na etapie konsultacji i negocjacji pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją Europejską. Ostateczny kształt reformy nie jest jeszcze znany, ale kierunek zmian wydaje się jasny: wyroby tytoniowe w całej Unii będą znacznie droższe, a różnice w cenach pomiędzy poszczególnymi krajami zostaną zredukowane.

Dla Grecji oznacza to nie tylko możliwy wzrost cen papierosów, ale również nowe wyzwania gospodarcze i społeczne. W najbliższych miesiącach z pewnością temat akcyzy na tytoń będzie jednym z najgorętszych punktów debaty publicznej w całej Europie.