Niedziela Palmowa gr. Kyriaki ton Vaion, jest pamiątką triumfalnego wjazdu Chrystusa do Jerozolimy. Na pamiątkę tego wydarzenia wszystkie świątynie Kościała Prawosławnego, sanktuaria oraz ściany domów są zdobione gałęziami palm, czy innymi roślinami symbolizującymi zwycięstwo, takimi jak wawrzyn (liść laurowy), wierzba, myrtia i oliwka czy bukszpan. Po Mszy św. Rozdawane są one wiernym.
Kościół Prawosławny już od IX wieku kultywuje ten zwyczaj, jak podaje Jan Ewangelista „Wielki tłum … biorąc Vaia palmowe wyszedł mu na przeciw”.
Zwyczaj „vagiochtypimata” kiedyś był praktykowany przez młode kobiety, które od niedawna były mężatkami. Temu tzw. „chłostaniu” roślinami przypisywało się właściwości odpędzania złego ale i dodawania siły, płodności czy utrzymania w zdrowiu.
Często gałązki zawieszano w celu bogatych zbiorów na drzewach owocowych, bądź w ogródkach warzywnych, tak aby te nie zostały naruszone przez owady czy inne zwierzęta. Palemki odstraszały wszystko, co złe również z domu gospodarzy jak i odpędzały „złe spojrzenie”.
Na wyspie Lesbos, po Mszy św. zdobiono snopki laurowe czerwonymi lub zielonymi fragmentami nowej tkaniny, wieszano nad drzwiami dzwon a dzieci chodzące od domu do domu śpiewały i wypowiadały egzorcyzmy skierowane przeciw pchłom i myszom, dając przy tym laurową gałązkę gospodyni.
Na wyspie Tinos, w Niedzielę Palmową, dzieci wędrowały ulicami niosąc ze sobą wieniec i „arginara”- drewniane lub żelazne narzędzie, które przy ruchach nadgarstka kręciło się dookoła własnej osi. W ogłuszającym hałasie powodowanym przez owe narzędzie tłum kierował się w stronę morza, gdzie rzucano wieńce na wodę.
W Niedzielę Palmową kościół ortodoksyjny zezwala wiernym na spożywanie ryb (znak uznania wśród pierwszych chrześcijan, słowo ΙΧΘΥΣ: ΙΗΣΟΥΣ (Iēsoûs) – Jezus, ΧΡΙΣΤΟΣ (Christós) – Chrystus, ΘΕΟΥ (Theoû) – Boga, ΥΙΟΣ (Hyiós) – Syn, ΣΩΤΗΡ (Sōtér) – Zbawiciel), choć w Wielkim Poście wierni stronią od spożywania mięs i wszelkiego rodzaju pokarmów pochodzenia zwierzęcego.
Opr. Karolina Swat
