Ministerstwo Zdrowia intensywnie pracuje nad zapełnieniem luk w Narodowym Systemie Zdrowia (NSZ) oraz realizacją potrzeb obywateli w zakresie Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Kluczowym wyzwaniem pozostaje niedobór internistów i lekarzy rodzinnych, którzy stanowią podstawę POZ oraz frontowe specjalizacje w szpitalach. Mimo istotnych działań naprawczych podjętych w ostatnich latach, problem ten wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie.
Rok 2025 jako punkt zwrotny
Rok 2025 ma kluczowe znaczenie dla przyszłości POZ, ponieważ zaplanowano wprowadzenie krótkoterminowych rozwiązań łagodzących trudności w systemie. Jednym z takich rozwiązań będzie przekształcenie lekarzy wiejskich w lekarzy rodzinnych, z możliwością rejestracji pacjentów na terenie całego kraju. Jednocześnie trwają prace nad stworzeniem długoterminowej, stabilnej kadry lekarzy rodzinnych i internistów, którzy zasilą POZ oraz szpitale.
44% obywateli bez lekarza rodzinnego
Obecnie w systemie publicznym (ośrodki zdrowia i lokalne jednostki zdrowotne TOMY) pracuje 2 215 lekarzy rodzinnych. Dodatkowo do POZ przystąpiło 1 272 prywatnych internistów i lekarzy rodzinnych, co stanowi niewielki odsetek całkowitej liczby tych specjalistów. W rezultacie około 5 milionów obywateli posiada przypisanego lekarza rodzinnego, co daje 56% pokrycia w skali kraju. Oznacza to, że niemal 4 na 10 Greków nie ma dostępu do lekarza rodzinnego.
Ministerstwo Zdrowia, korzystając z środków Funduszu Odbudowy, wyznaczyło jako pierwszy cel osiągnięcie 75% pokrycia obywateli lekarzami rodzinnymi do końca 2025 roku. Drugi cel, zakładający 90% pokrycia, ma zostać zrealizowany do 2027 roku. Według szacunków ministerstwa potrzeba dodatkowo 1 500–2 000 lekarzy, z czego 60% w regionie Attyki.
Nowe plany i zachęty finansowe
Pod koniec 2024 roku Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Finansów podpisały wspólną decyzję, wprowadzając jednokrotną premię finansową w wysokości 40 000 € dla absolwentów, którzy w 2025 roku zdecydują się specjalizować w medycynie ogólnej/rodzinnej lub chorobach wewnętrznych.
Premia ma być wypłacana w dwóch transzach: dwie trzecie na początku szkolenia i jedna trzecia po ukończeniu pięcioletniej specjalizacji. Na ten cel Ministerstwo Zdrowia przeznaczyło początkowo 2 miliony euro, co pozwoli na objęcie programem około 50 lekarzy. Podobne zachęty finansowe były stosowane w przeszłości, m.in. w celu przyciągnięcia anestezjologów w okresie pandemii COVID-19, gdy braki kadrowe w tej specjalizacji były najbardziej dotkliwe.
Reakcje środowiska medycznego
Lekarze szpitalni zauważają, że dodatkowa premia znacząco zwiększa łączne wynagrodzenie lekarzy specjalizujących się w medycynie rodzinnej i chorobach wewnętrznych, zbliżając je do poziomu zarobków w krajach europejskich. Niemniej jednak fakt, że premia dotyczy wyłącznie tych specjalizacji, wzbudza kontrowersje i prowadzi do dalszego pogłębienia różnic w wynagrodzeniach między rezydentami różnych dziedzin.
Dla Ministerstwa Zdrowia wprowadzenie zachęt finansowych stało się konieczne po dramatycznych wydarzeniach lata 2024 roku, kiedy niedobory internistów doprowadziły do poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu szpitali regionalnych. Apel ministra zdrowia o angażowanie prywatnych lekarzy, oferując wysokie dzienne wynagrodzenie (do 250 €), spotkał się z ograniczoną reakcją. W odpowiedzi wprowadzono reformy w procesie zatrudniania na trudno obsadzalne stanowiska, jednak efekty tych zmian pozostają niewielkie.
Wzmocnienie POZ przez lekarzy wiejskich i szkolenia praktyczne
Zgodnie z nową decyzją ministerialną, wszyscy lekarze specjalizujący się w medycynie rodzinnej będą zobowiązani w piątym roku szkolenia do świadczenia usług jako lekarze rodzinni w ośrodkach zdrowia. Ma to na celu nie tylko wzmocnienie POZ, ale również zapewnienie przyszłym specjalistom doświadczenia w opiece przedszpitalnej, gdzie zapotrzebowanie na usługi jest największe.
W ramach dążeń do osiągnięcia 75% pokrycia obywateli lekarzami rodzinnymi w 2025 roku, Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło role lekarzy wiejskich, którzy będą teraz pełnić funkcje lekarzy rodzinnych w swoich regionach, w tym w centrach miejskich. Decyzja ta wywołała sprzeciw w niektórych kręgach.
Automatyczna rejestracja pacjentów
Aby zapewnić każdemu obywatelowi dostęp do lekarza rodzinnego, do czerwca 2025 roku obywatele będą mogli wskazać swojego prywatnego lekarza jako lekarza rodzinnego, ponosząc koszty prywatnie. Po pierwszej połowie 2025 roku rejestracja będzie dokonywana automatycznie przez system, na podstawie dostępności lekarzy.
