W ostatnich latach wielu obywateli Grecji otrzymywało wezwania do zapłaty mandatów za wykroczenia parkingowe sprzed 10, a nawet 20 lat, o których istnieniu nie mieli pojęcia. Samorządy, w poszukiwaniu dodatkowych wpływów, sięgały do nieaktualnych archiwów i próbowały egzekwować zapomniane należności. Dziś jednak Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz sądy jasno stwierdzają: jeśli kara nie została oficjalnie zarejestrowana do poboru w ciągu trzech lat od wykroczenia, musi zostać umorzona.
Trzyletni termin ma charakter wiążący
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, kara administracyjna – w tym mandat za nieprawidłowe parkowanie – przedawnia się po trzech latach, jeśli w tym czasie nie została zatwierdzona do poboru przez właściwy organ (tzw. „cash certification”). Oznacza to, że nie można jej egzekwować ani poprzez urząd skarbowy, ani przez blokadę konta bankowego.
Praktyki niezgodne z prawem
W praktyce wiele gmin ignorowało przepisy, domagając się uregulowania przedawnionych kar. Często obywatele dowiadywali się o istnieniu rzekomego zadłużenia dopiero w momencie prób złożenia dokumentów podatkowych lub w przypadku zablokowanego konta. W takich sytuacjach nie mieli już możliwości złożenia skutecznego odwołania ani przypomnienia sobie konkretnego zdarzenia, które mogło doprowadzić do ukarania.
Stanowisko władz i orzeczenia sądowe
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz greckie sądy administracyjne podkreślają, że:
- termin trzyletni liczony jest od roku, w którym doszło do wykroczenia, a nie od momentu późniejszej identyfikacji sprawcy przez gminę,
- niezarejestrowany mandat po tym czasie traci moc prawną i musi zostać wykreślony z rejestrów,
- nie ma podstawy prawnej do egzekwowania takich należności, a działania tego typu są sprzeczne z zasadą zaufania obywatela do państwa prawa.
Obowiązek umarzania przedawnionych kar
W efekcie licznych interwencji i wyroków sądowych coraz więcej gmin dostosowuje się do przepisów, anulując zaległe mandaty, które nie przeszły przez formalny proces zatwierdzenia w wymaganym terminie. Obywatele, którzy otrzymali takie wezwania do zapłaty, mają prawo żądać ich natychmiastowego anulowania.
Co mogą zrobić obywatele?
Jeśli obywatel otrzyma zawiadomienie o rzekomym zadłużeniu z tytułu mandatu parkingowego sprzed wielu lat, powinien:
- Sprawdzić datę wystawienia mandatu oraz datę jego rejestracji do poboru (cash certification).
- Jeśli minęły ponad 3 lata, a kara nie została w tym czasie formalnie zatwierdzona, ma prawo złożyć wniosek o anulowanie należności w urzędzie gminy.
- W przypadku odmowy może zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich lub złożyć skargę do sądu administracyjnego.
Decyzja greckiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i jednoznaczne orzecznictwo sądowe kończą wieloletnią praktykę nielegalnego ściągania przedawnionych mandatów. Obywatele nie mogą ponosić odpowiedzialności za uchybienia administracyjne władz lokalnych, a podstawowe zasady prawa – w tym instytucja przedawnienia – muszą być bezwzględnie respektowane.
