Grecja usytuowana jest na styku dwóch płyt tektonicznych i często nawiedzana jest przez trzęsienia ziemi. Aktywność sejsmiczna, podobnie jak we Włoszech czy Turcji jest tutaj bardzo duża i wstrząsy pojawiają się często. Mieszkając w Grecji i podróżując do tego kraju trzeba być przygotowanym na trzęsienia ziemi i warto wiedzieć co robić w przypadku takiego zagrożenia. Tym bardziej, że trzęsienie ziemi jest zjawiskiem, którego nie da się przewidzieć. Może wystąpić o każdej porze roku, dnia czy nocy. Wiele ośrodków sejsmologicznych dokonuje na bieżąco pomiarów aktywności ziemi i kontroluje na bieżąco ruchy ziemi. Jednak nie są oni w stanie przewidzieć nadchodzącego trzęsienia ziemi. Istnieją wprawdzie badania, próbujące powiązać nadchodzące trzęsienie z zachowaniem zwierząt, jednak jak dotąd bez większych sukcesów.
Co robić w trakcie trzęsienia?
W trakcie samego wstrząsu zachowaj spokój i nie panikuj. Jeżeli jesteś wewnątrz budynku, nie staraj się z niego uciec, pozostań w miejscu, w którym do tej pory się znajdowałeś. Choć ucieczka będzie naszą naturalną reakcją nie należy wybiegać z budynku ani uciekać na balkon, gdyż mogą się one okazać śmiertelną pułapką. Możesz się przecież poturbować biegnąc i tracąc równowagę lub coś może spaść Ci na głowę. Udowodniono, że osoby próbujące przemieszczać się po budynku w trakcie drgań oraz osoby próbujące uciec z budynku podczas trzęsienia ziemi przeważnie giną.
Warto pamiętać, że większość wstrząsów sejsmicznych trwa krócej niż 60 sekund, więc relatywnie krótko. Stojąc, ciężko utrzymać równowagę, lepiej więc jeśli od razu się skulisz zamiast dać się wstrząsom przewrócić. Przeanalizuj szybko sytuację i szukaj schronienia tam, gdzie jesteś. Najlepiej schowaj się pod duży, solidny stół czy biurko, ale jak najbliżej jego nóg – jeśli pod naporem czegoś ciężkiego blat przełamie się na pół, większe szanse, że nic Cię nie przygniecie masz w tzw. „trójkącie życia”*. Jeśli nie ma stołu, skul się „na żółwia” obok łóżka czy innego dużego mebla, ale tylko takiego, który nie ma szans się przewrócić, i złap się czegoś stabilnego. W razie, gdyby zawalił się np. sufit, obok powstanie bezpieczny kawałek przestrzeni. Jeśli nie masz gdzie się schronić, po prostu skul się i osłaniaj głowę. Usiądź w kucki, połóż się na kolanach, wtul głowę w wyciągnięte ręce, a kark zakryj dłońmi lub (najlepiej) poduszką. W tej pozycji chronisz najważniejsze części ciała – brzuch i głowę.
Jeśli jesteś blisko drzwi wyjściowych, pierwsze co to je otwórz, aby później móc opuścić pomieszczenie – w przypadku silnych wstrząsów często zdarza się, że drzwi ulegają wypaczeniu i nie dają się otworzyć i zostaniesz uwięziony wewnątrz.
Nie chowaj się w futrynie drzwi. Są różne wersje tej teorii, jedni mówią, że tam jest bezpiecznie, drudzy, że to najgorsze miejsce w przypadku walenia się budynku – jeśli nie jesteś pewien, że futryny są zrobione z super wytrzymałego materiału, unikaj ich. Ostatnio jednak rozgłaszana jest teoria, że lepiej unikać drzwi i wstrząs lepiej przeczekać w pozycji kucając w tzw. „trójkącie bezpieczeństw” czy też „trójkącie życia”*, który znajduje się przy solidnych meblach. Ta pozycja uchroni nas przed spadającymi rzeczami.
Jeśli trzęsienie wybudziło Cię ze snu, upewnij się tylko, że dookoła nie ma żadnego zagrożenia, po prostu zsuń się z łóżka. Wokół łóżka będzie istniała bezpieczna pustka – połóż się i zwiń w pozycji embrionalnej obok niego.
Jeśli jesteś na pierwszym piętrze, nie schodź schodami na dół, bo jest tam bezpieczniej niż na parterze. A tym bardziej nie korzystaj z windy, w każdej chwili prąd może zostać odcięty, a wtedy w niej utkniesz.
Oddal się od okien i szklanych drzwi, bo może się zdarzyć, że szyba pęknie na drobne kawałki i Cię zrani.
Jeśli podczas trzęsienia znajdujesz się w windzie, zatrzymaj się na najbliższym piętrze i wyjdź.
Odłącz dopływ prądu i gazu, co znacznie zredukuje ryzyko wybuchu pożaru.
Jeśli podczas trzęsienia ziemi jesteś na zewnątrz pomieszczenia, zostań tam. Oddal się jak najdalej od budynków, latarni ulicznych, metalowych konstrukcji oraz linii wysokiego napięcia. Największe zagrożenie to spadające na ziemię części budynków, min. cegły, szkło itd. (spadające przedmioty są jednym z głównych powodów ludzie zabici lub ciężko ranny). Nigdy nie chowaj się pod balkonami, gdyż mogą się zawalić.
Będąc w samochodzie zatrzymaj się na poboczu jak tylko będzie to możliwe i wyłącz silnik. Jeśli trzęsienie zaskoczy Cię na moście czy w tunelu, najpierw z niego wyjedź. Nie wychodź z auta (choć zwolennicy teorii „trójkąta życia”* mówią, żeby wyjść i skulić się obok, chroniąc głowę). Włącz lokalne radio i słuchaj komunikatów dotyczących zagrożenia. Dostosuj się do zaleceń policji, prowadzić pojazd bardzo ostrożnie, nie zatrzymuj się na mostach lub pod wiaduktami.
Jeśli jesteś w miejscu publicznym, gdzie jest tłoczno zachowaj spokój i nie rzucaj się do wyjścia. Prawdopodobnie inni też będą mieli taki „pomysł”. Poszukaj miejsca, które mogłoby ci posłużyć za schronienie i odsuń się od wszystkich wysokich obiektów, które mogą na ciebie upaść.
Co robić, kiedy wstrząsy ustaną
Kiedy wydaje się, że wstrząsy ustały, należy opuścić budynek, uważając, aby nie zahaczyć o zerwane i uszkodzone linie elektryczne i ominąć rejon spadających odłamków.
Bądź przygotowany na wstrząsy wtórne! Te wstrząsy są zazwyczaj mniej gwałtowne niż wstrząs główny, jednakże mogą być na tyle silne, by spowodować dodatkowe uszkodzenie w już osłabionej strukturze budynków.
Jeśli nawet przeczekasz pierwszy, najsilniejszy na ogół wstrząs, jak najszybciej (ale idąc, a nie biegnąc) udaj się na zewnątrz z dala od budynku i odczekaj kilka/kilkanaście minut. To, że kolejne wstrząsy są słabsze, nie znaczy, że mają mniej destrukcyjną moc, wręcz przeciwnie – budynki nadszarpnięte pierwszymi silniejszymi wstrząsami często zawalają się właśnie wtedy.
Jeśli wstrząsy będą na tyle silne, że zostaniesz uwięziony w ruinach, nie krzycz! W ten sposób nawdychasz się pyłu. Lepiej znajdź coś, o co możesz uderzać, robiąc dużo hałasu i ułatwiając ratownikom znalezienie Cię. Zasłoń nos kawałkiem materiału.
Jeśli jesteś na plaży, uciekaj na wyżej położony teren, nawet jeśli nie ma żadnej informacji o nadchodzącym tsunami. Przeczekaj tam aż do momentu, kiedy będziesz pewien, że nie ma ryzyka wielkiej fali.
Telefone alarmowe w Grecji
**Uwaga: teoria „trójkąta życia” jest przez niektórych polecana jako dająca największe szanse na przeżycie, inni odradzają takie postępowanie, mówiąc, że statystyki wcale tego nie potwierdzają.
