Choć sezon letni w Grecji powoli dobiega końca, do Niezależnego Urzędu Dochodów Publicznych (AADE) oraz instytucji zajmujących się ochroną konsumentów nadal napływają skargi dotyczące nieuczciwych praktyk w lokalach gastronomicznych działających w popularnych miejscowościach turystycznych.
Jeden z opisywanych przypadków dotyczy gyrosa oferowanego na wyspie Morza Egejskiego w cenie 4,70 euro. Gdy klient zamiast gotówki wybrał płatność kartą, rachunek miał wzrosnąć do 6 euro.
Podobne zgłoszenia dotyczą nie tylko nieuzasadnionego różnicowania cen w zależności od sposobu płatności, lecz także niewystawiania paragonów i ukrywania części przychodów przed administracją podatkową. Praktyki te nasilają się szczególnie w okresie letnim, gdy lokale gastronomiczne w regionach turystycznych obsługują setki klientów dziennie.
Jedna cena za gotówkę, druga za płatność kartą
Mechanizm jest prosty. Sprzedawca początkowo podaje niższą cenę, która obowiązuje pod warunkiem zapłaty gotówką i niekiedy wiąże się z niewydaniem paragonu. Jeżeli klient chce skorzystać z karty i terminala POS, cena nagle wzrasta.
W opisywanym przypadku różnica wyniosła 1,30 euro na jednym souvlaki. Przy kilkuset klientach obsługiwanych każdego dnia nawet niewielka różnica w cenie może oznaczać dla przedsiębiorstwa znaczną kwotę niezarejestrowanych przychodów w ciągu sezonu.
Niższa stawka bywa proponowana osobom, które znają ten mechanizm, mówią po grecku lub regularnie odwiedzają dany lokal. Wyższą cenę mogą natomiast usłyszeć turyści oraz klienci domagający się płatności kartą i wydania dokumentu fiskalnego.
Nie oznacza to oczywiście, że podobne praktyki stosuje cała grecka gastronomia. Zgłoszenia dotyczą konkretnych lokali, a większość przedsiębiorców przestrzega przepisów. Problem jest jednak na tyle zauważalny, że stał się przedmiotem skarg konsumentów i kontroli podatkowych.
Cena powinna być znana przed zakupem
Klient powinien zostać jasno poinformowany o cenie produktu przed złożeniem zamówienia. Kwota widoczna w menu lub cenniku powinna obejmować należne podatki i odpowiadać cenie pobieranej przy kasie.
Podwyższanie ceny dopiero w chwili, gdy klient wyciąga kartę, może zostać uznane za nieprzejrzystą lub wprowadzającą w błąd praktykę handlową. Przedsiębiorca nie może tłumaczyć podwyżki koniecznością doliczenia „drugiego podatku VAT”. Podatek jest już składnikiem ceny detalicznej i nie jest naliczany ponownie ze względu na wybraną metodę płatności.
Co do zasady niedozwolone jest również nakładanie na konsumenta dodatkowej opłaty tylko dlatego, że płaci standardową kartą debetową lub kredytową objętą unijnymi przepisami dotyczącymi usług płatniczych.
Jeżeli przedsiębiorstwo proponuje promocję lub rabat, warunki powinny być podane w sposób jednoznaczny przed zawarciem transakcji. Nie mogą służyć ukrywaniu sprzedaży ani zniechęcaniu klienta do korzystania z legalnej płatności elektronicznej.
Paragon powinien zostać wydany niezależnie od sposobu zapłaty
Każda sprzedaż powinna zostać zarejestrowana, a klient powinien otrzymać paragon fiskalny bez względu na to, czy płaci gotówką, kartą czy w inny dozwolony sposób.
Płatność kartą pozostawia ślad w systemie bankowym i terminalu POS, a informacje o transakcji są powiązane z cyfrowymi systemami podatkowymi. W przypadku gotówki łatwiej ukryć sprzedaż, jeżeli przedsiębiorca nie zarejestruje jej na kasie fiskalnej.
Właśnie dlatego nieuczciwy sprzedawca może próbować zachęcać klienta do zapłaty gotówką, oferując niższą cenę bez paragonu. Taka praktyka może prowadzić do kilku rodzajów naruszeń:
- niewystawienia paragonu;
- zatajenia przychodu;
- podania klientowi niejasnej lub fałszywej ceny;
- pobrania niedozwolonej dopłaty za płatność kartą;
- stosowania wprowadzającej w błąd praktyki handlowej.
Klient ma prawo poprosić o paragon oraz zakwestionować kwotę, która różni się od ceny podanej w menu, cenniku lub przed złożeniem zamówienia.
Jak zgłosić naruszenie?
Nieprawidłowości można zgłosić w dwóch miejscach, zależnie od charakteru sprawy.
Podejrzenie niewystawienia paragonu, ukrywania przychodów lub innych naruszeń podatkowych można przekazać do AADE za pośrednictwem sekcji „Skargi obywateli” – „Kataggelies Politon” dostępnej w systemie myAADE.
W przypadku podwójnych cen, wprowadzania klienta w błąd lub nieprawidłowości związanych z płatnością kartą skargę można skierować do Generalnej Dyrekcji ds. Rynku i Ochrony Konsumentów działającej przy greckim Ministerstwie Rozwoju. Zgłoszenia przyjmuje internetowa platforma ochrony konsumentów. Dostępna jest również infolinia konsumencka 1520, działająca w dni robocze od godz. 9.00 do 15.00.
Przed wysłaniem zawiadomienia warto, o ile jest to możliwe, zachować:
- paragon lub potwierdzenie odmowy jego wydania;
- potwierdzenie płatności kartą;
- zdjęcie menu albo cennika;
- nazwę i adres przedsiębiorstwa;
- datę oraz godzinę zdarzenia;
- krótki opis rozmowy ze sprzedawcą.
Takie informacje mogą ułatwić służbom identyfikację lokalu i sprawdzenie zgłoszenia.
Ponad 13 tys. naruszeń w ciągu tygodnia
AADE prowadzi w sezonie letnim wzmożone kontrole na wyspach oraz w innych popularnych regionach turystycznych. Inspektorzy koncentrują się przede wszystkim na gastronomii, obiektach noclegowych, branży rozrywkowej i pozostałych usługach turystycznych.
Od 20 do 26 lipca 2026 roku przeprowadzono 2252 kontrole. Nieprawidłowości wykryto w 732 przedsiębiorstwach, a wskaźnik naruszeń w tej grupie wyniósł 37,42 proc.
Kontrolerzy stwierdzili łącznie:
- 13 287 naruszeń podatkowych;
- 545 573 euro nieujawnionych przychodów netto;
- kary finansowe w łącznej wysokości 1 023 281 euro;
- czasowe, 48-godzinne zamknięcie ośmiu przedsiębiorstw.
Warto zaznaczyć, że wynik 37,42 proc. dotyczy ukierunkowanych kontroli prowadzonych między innymi w firmach wytypowanych na podstawie analizy ryzyka. Nie oznacza zatem, że naruszenia popełnia blisko czterech na dziesięciu wszystkich przedsiębiorców działających w Grecji.
Kontrole objęły między innymi lokale i przedsiębiorstwa turystyczne na Paros, Korfu, Rodos i Eginie, a także w Prewezie.
Gotówka nie zwalnia z obowiązku wydania paragonu
Niższa cena przy płatności gotówką może wydawać się klientowi atrakcyjna, ale jeśli wiąże się z niewydaniem paragonu, oznacza udział w niezarejestrowanej transakcji. Konsument traci wówczas również ważny dowód zakupu, potrzebny w przypadku reklamacji lub sporu z przedsiębiorcą.
Najważniejsza zasada jest prosta: cena powinna być znana przed zakupem, nie może nagle wzrosnąć z powodu wyboru standardowej płatności kartą, a paragon należy wydać niezależnie od sposobu uregulowania należności.
