Grecja zmaga się z rosnącym problemem mieszkaniowym, który w dużej mierze wynika z wysokiego odsetka niezamieszkanych lokali. Zgodnie z najnowszą analizą firmy Blupeak Estate Analytics, opartą na danych spisu budynków ELSTAT z 2021 roku, aż 2,2 mln z 6,5 mln mieszkań w całym kraju – czyli około 34% – pozostaje niewykorzystanych. To ponad dwukrotnie więcej niż średnia w wielu krajach Unii Europejskiej, gdzie odsetek pustostanów mieści się zazwyczaj w przedziale 10–15%.
Gdzie problem jest największy?
Zjawisko to jest szczególnie widoczne w pięciu regionach Grecji:
- Attyce – 526 tys. pustych mieszkań,
- Macedonii Środkowej – 363 tys.,
- Peloponezie – 209 tys.,
- Grecji Zachodniej – 155 tys.,
- Tesalii – 133 tys.
Łącznie niemal 60% pustostanów znajduje się właśnie w tych regionach. W samej Macedonii Środkowej niezamieszkane jest jedno na trzy mieszkania (33%), a w Attyce – prawie jedno na cztery (24,3%).
Główne przyczyny
Problem pustostanów ma złożone podłoże. Po pierwsze, wielu właścicieli pozostawia mieszkania nieużywane z powodu nieuregulowanej sytuacji spadkowej lub trwających latami sporów między spadkobiercami. Po drugie, duża część budynków to konstrukcje przestarzałe, wymagające kosztownych remontów, których właściciele nie chcą podejmować.
Blupeak wskazuje, że znaczący odsetek greckiego zasobu mieszkaniowego jest bardzo wiekowy:
- 3 mln mieszkań powstało w latach 1961–1980,
- 1,6 mln w latach 80.,
- 1,1 mln między 1946 a 1960 rokiem.
W sumie aż 5,7 mln nieruchomości (czyli 87,5% całości) ma ponad 30 lat.
„Większość tych mieszkań zbudowano według przestarzałych norm, bez izolacji, energooszczędności czy regularnej konserwacji. Dla wielu właścicieli ich modernizacja nie jest opłacalna, więc wolą zostawić je zamknięte,” zauważa Vasilis Iliopoulos, założyciel Blupeak.
Nierówność między potrzebą a dostępnością
Eksperci podkreślają, że geograficzna koncentracja pustych mieszkań przy jednoczesnym deficycie dostępnych lokali pod wynajem czy sprzedaż tworzy wyraźną nierównowagę rynkową. Choć popyt – zwłaszcza wśród młodych rodzin i migrantów – rośnie, znaczna część podaży pozostaje bierna.
Wyzwanie dla państwa i samorządów
Zjawisko to staje się jednym z kluczowych wyzwań dla władz lokalnych i rządu. Eksperci apelują o wdrożenie zachęt do renowacji – m.in. ulg podatkowych, programów wspierających modernizację energetyczną i uproszczonych procedur prawnych dla regulacji spraw spadkowych.
Bez zdecydowanych działań niezamieszkane nieruchomości pozostaną cichym, ale kosztownym balastem greckiej gospodarki i rynku nieruchomości.
