Rząd Grecji ogłosił decyzję o przesunięciu aktualizacji tzw. wartości obiektywnych nieruchomości (czyli urzędowo ustalanych wartości używanych do celów podatkowych) do 2028 roku. Oznacza to siedmioletnią przerwę od ostatniego przeglądu, który miał miejsce w 2021 roku. Decyzja ta jest bezpośrednią odpowiedzią na pogłębiający się kryzys mieszkaniowy, który – jak podkreślają urzędnicy – uniemożliwia obecnie wprowadzenie jakichkolwiek działań podnoszących wartość nieruchomości.
Ministerstwo Gospodarki Narodowej i Finansów analizuje zamiast tego zmiany w opodatkowaniu dochodów z wynajmu. Podkreślono, że podniesienie urzędowych wartości nieruchomości automatycznie doprowadziłoby do wzrostu cen sprzedaży i czynszów, jednocześnie zwiększając obciążenia dla właścicieli.
Wyższe wartości obiektywne wpłynęłyby nie tylko na podatek od nieruchomości ENFIA, lecz także na koszty notarialne, opłaty rejestrowe i prowizje pośredników nieruchomości – nawet w przypadkach objętych zwolnieniem podatkowym. Ucierpieliby nie tylko inwestorzy, ale także osoby przekazujące mieszkania dzieciom czy wnukom.
Aby uniknąć tej sytuacji, rząd postanowił utrzymać obecne strefy cenowe, mimo że różnice między urzędowymi wartościami a cenami rynkowymi są w wielu przypadkach znaczne. Jednocześnie rząd dąży do obniżenia cen i zwiększenia podaży mieszkań poprzez stymulowanie otwierania pustostanów. Od kilku lat wdrażanych jest 40 międzyresortowych inicjatyw o łącznej wartości 6,5 miliarda euro – bez skutecznego zahamowania wzrostu cen.
Dane z Rejestru Wartości Przeniesienia własności pokazują, że ceny transakcyjne przewyższają wartości obiektywne o 30–40%, a nawet więcej. Dotyczy to zwłaszcza centralnych dzielnic Aten, południowych i północnych przedmieść oraz popularnych wysp.
Przykłady z rynku są jednoznaczne: w dzielnicy Vyronas nowe mieszkania (do 5 lat) sprzedają się po 2 900 euro za m², przy maksymalnej wartości obiektywnej wynoszącej 1 850 euro. W Agii Paraskewi nowe mieszkania osiągają ceny nawet 4 250 euro za m², co oznacza wzrost o 107% w stosunku do strefy urzędowej. W dzielnicy Glyfada sprzedano apartament o powierzchni 246 m² za 1,6 miliona euro – o 50% powyżej oficjalnej wyceny.
Równolegle rząd przygotowuje nowe działania związane z kryzysem mieszkaniowym, które zostaną ogłoszone przez premiera Kyriakosa Mitsotakisa we wrześniu. Wśród propozycji znajdują się zmiany w opodatkowaniu dochodów z najmu. Rząd rozważa obniżenie obowiązujących stawek o 10–15%. Alternatywnie, planowane jest wprowadzenie nowej progresywnej skali:
- 15% dla dochodów do 12 000 euro,
- 25% dla dochodów od 12 001 do 25 000 euro,
- 35% dla dochodów od 25 001 do 35 000 euro,
- 45% dla dochodów powyżej 35 001 euro.
Decyzja o utrzymaniu obecnych wycen nieruchomości podkreśla trudną równowagę, jaką rząd musi zachować między zapewnieniem dochodów podatkowych a walką z nierównościami na rynku mieszkaniowym.
