Mit o szczęśliwym, towarzyskim Greku w południowej Europie nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości, wskazuje badanie o problemach zdrowia psychicznego
Wyniki najnowszego badania European Social Survey (ESS), zaprezentowanego przez Greckie Narodowe Centrum Badań Społecznych w grudniu 2024 roku, rzucają mroczne światło na stan zdrowia psychicznego Greków. Zgodnie z raportem, Grecja zajmuje pierwsze miejsce w Europie pod względem najwyższego wskaźnika objawów depresyjnych, co stoi w sprzeczności z powszechnym wyobrażeniem o szczęśliwym życiu mieszkańców południowej Europy.
Badanie, które obejmowało 24 kraje europejskie, wskazuje na Grecję jako kraj z najwyższym średnim wskaźnikiem objawów depresyjnych w Europie, z wynikiem 1,87. Tuż za nią znajduje się Portugalia z wynikiem 1,86. Inne kraje basenu Morza Śródziemnego, takie jak Cypr, Włochy i Hiszpania, również znalazły się w pierwszej dziesiątce państw z najwyższym średnim wskaźnikiem objawów depresyjnych. Wyniki te podważają powszechne przekonanie, że mieszkańcy południowej Europy, dzięki łagodnemu klimatowi i bliskości morza, mają wyższy poziom pozytywnych uczuć i radości życia w porównaniu do osób z krajów północnej Europy.
Różnice regionalne i społeczne nierówności
W ramach Grecji, także wbrew popularnym opiniom, to mieszkańcy regionów Północnego i Południowego Egejskiego (w szczególności wysp), Epiru (drugiego najbiedniejszego regionu Grecji) oraz Tesalii (regionu, który przeżył liczne katastrofy naturalne) zgłaszali najczęstsze objawy depresji.
Na podstawie innych badań na temat zdrowia psychicznego, depresja staje się coraz bardziej powszechna na całym świecie, jednak w Grecji wskaźniki wzrastają w sposób bardziej dynamiczny. Dr Venetsanos Mavreas, psychiatra i profesor, tłumaczy: „Grecja musiała dźwigać nieproporcjonalnie wielki ciężar podczas kryzysu ekonomicznego [2009-2019]. Przeszliśmy przez trzy memoranda [długu], a teraz obserwujemy efekty tego okresu”. Psychiatra Katerina Matsa dodaje: „Żyjemy w społeczeństwie konsumpcjonistycznym, nie mając możliwości konsumpcji. Warunki życia sprzyjają rozpaczy”.
Izolacja i smutek – alarmujące wskaźniki zdrowia psychicznego
Zgodnie z badaniem ESS, Grecja jest również na czołowej pozycji pod względem samotności, która jest kluczowym wskaźnikiem dobrostanu psychicznego. Kraj ten osiągnął najwyższy wynik (1,6), wyprzedzając Włochy, Portugalię, Francję, Chorwację, Węgry, Słowację i Litwę, które uzyskały wynik 1,5.
Dodatkowo, wskaźnik częstotliwości odczuwania smutku stawia Litwę na pierwszym miejscu z wynikiem 1,8. Grecja, Portugalia, Słowacja i Hiszpania plasują się w kolejnych miejscach z wynikiem 1,7. Dla porównania, obywatele Finlandii zgłosili najmniej częste uczucie smutku, osiągając wynik 1,3.
Społeczna klasa a zdrowie psychiczne
Badacze z Grecji – George Bithymitri (Narodowe Centrum Badań Społecznych), Nikandros Ioannidis (CUT) i Yannos Katsouridis (Uniwersytet Cypru) – poszli o krok dalej, analizując związek między klasą społeczną, rozwojem regionalnym a zdrowiem psychicznym. Ich badania wykazały, że klasa pracująca wykazuje najwyższy poziom objawów depresyjnych w porównaniu do pracodawców, którzy wykazują najmniej objawów depresji.
Dr Matsa zauważa: „W naszych klinikach społecznych większość pacjentów przychodzi z objawami depresji. Co słyszymy najczęściej, to że nie potrafią zaplanować swojego życia, nie dają rady przez nie przejść. Czują, że nie mogą zaoferować swoim dzieciom tego, co by chcieli. Samotność to także główny powód. Ludzie stali się bardziej indywidualistyczni, a to jest bolesne, ponieważ jesteśmy istotami społecznymi”.
Wyniki badania European Social Survey stanowią szokujące spojrzenie na zdrowie psychiczne Greków. Pomimo powszechnego wyobrażenia o życiu w raju na południu Europy, rzeczywistość pokazuje, że Grecja zmaga się z poważnymi problemami zdrowia psychicznego, w tym depresją, samotnością i smutkiem. Wysokie wskaźniki depresji, szczególnie w regionach o niskim poziomie rozwoju społecznego i ekonomicznego, ukazują niepokojące konsekwencje kryzysu gospodarczego oraz nierówności społecznych, które wciąż wpływają na jakość życia mieszkańców kraju.
