Rok 2024 był okresem istotnych wydarzeń i wyzwań dla rynku nieruchomości w Grecji. Popyt pozostał wysoki, a ceny nieruchomości utrzymały się na wysokim poziomie przez kolejny rok. Lefteris Potamianos, dyrektor generalny Potamianos Real Estate Group, podkreśla, że warunki rynkowe kształtowane są przez szereg czynników, które decydują zarówno o wyborach kupujących, jak i strategiach profesjonalistów w branży.
Dynamika popytu i wpływ na rynek
Pomimo prognoz spadku cen, wartości nieruchomości w Grecji pozostają stabilne i będą nadal takie, z pewnymi obszarami, które będą kontynuować trend wzrostu, choć w mniejszym tempie. Głównym powodem tej sytuacji jest nierównowaga między podażą a popytem. Jak twierdzi Pan Potamianos, szczególne zainteresowanie budzi kategoria osób o niskich i średnich dochodach, która dominuje na rynku greckim. Większość greckich nabywców poszukuje nieruchomości do 120 m², w cenie sprzedaży do 400 000–450 000 euro. Z kolei inwestorzy zagraniczni preferują luksusowe nieruchomości wakacyjne, w znacznie wyższych cenach i o większej powierzchni. Popyt ze strony zagranicznych inwestorów dodatkowo wzmacnia rynek. Obszary wokół Aten, takie jak Zatoka Sarońska i Eubea, cieszą się szczególnym zainteresowaniem inwestycyjnym, a wiele transakcji dotyczy sprzedaży nieruchomości wakacyjnych.
Pan Potamianos twierdzi, że w Atenach nie ma już okazji inwestycyjnych, ponieważ koszt za metr kwadratowy waha się od 1 700 do 1 800 euro, nawet w obszarach tradycyjnie uznawanych za bardziej przystępne, jak Patisia i Kypseli. Okazje inwestycyjne znajdują się teraz w obrzeżach miast i w regionach.
Renowacja jako czynnik zwiększający wartość nieruchomości
Stan i jakość nieruchomości stały się kluczowymi czynnikami jej wartości. Nieruchomości po remoncie cieszą się dużym zainteresowaniem, ponieważ większość kupujących unika starszych nieruchomości ze względu na koszt i skomplikowaną procedurę renowacji. „Renowacja może zwiększyć wartość nieruchomości o 20%, podczas gdy koszt takich prac przekracza obecnie 1 000–1 200 euro za metr kwadratowy” – mówi Potamianos. Niemniej jednak brak wystarczającej liczby pracowników do realizacji renowacji, spowodowany absorpcją przez duże projekty budowlane, w połączeniu z czasochłonnym procesem, zniechęca do zakupu nieruchomości w złym stanie.
Interwencja rządu i zarządzanie nieruchomościami banków mogą stanowić oddech dla rynku nieruchomości. „Zbycie nieruchomości bankowych mogłoby zwiększyć podaż i doprowadzić do stabilizacji cen” – twierdzi Pan Potamianos. Chodzi o nieruchomości, które trafiły w ręce banków i są w trakcie rozwiązywania kwestii prawnych, by mogły trafić na rynek, a nie o nieruchomości, które idą na licytację. Programy takie jak „Mój Dom II” mają na celu zwiększenie popytu, szczególnie na małe i średnie nieruchomości.
Problemy związane z planowaniem i procedurami prawnymi
Grecja wciąż boryka się z problemami związanymi z systemem planowania przestrzennego, elektroniczną tożsamością nieruchomości oraz procedurami prawnymi. „Tworzenie jednolitego organu do zarządzania nieruchomościami, który będzie koordynował działania różnych ministerstw, jest niezbędne, by sprostać tym wyzwaniom” – proponuje Potamianos.
Jednym z niepokojących zjawisk jest tworzenie rynku nieruchomości o dwóch prędkościach, w wyniku decyzji Rady Stanu, której skutki będą doprecyzowane w nadchodzących dniach. Wskutek tej decyzji, różnice między gminami oraz stanem budowy nieruchomości będą miały wpływ na rynek, tworząc nierówną konkurencję.
Profile nabywców i metody finansowania
Greccy nabywcy dzielą się na dwie główne kategorie:
- Młodsze osoby w wieku 40–45 lat, które opierają się głównie na własnych dochodach oraz wsparciu finansowym ze strony rodziców.
- Starsze osoby w wieku 55–60 lat, które korzystają z pieniędzy pochodzących z dziedziczenia lub oszczędności, aby kupić głównie nieruchomości wakacyjne.
Warto zauważyć, że około 80% transakcji odbywa się za gotówkę, co różni obecny rynek od okresu przed kryzysem, kiedy to kredyty były głównym źródłem finansowania.
Grecki rynek nieruchomości pozostaje dynamiczny, z inwestycyjnymi okazjami w regionach i wysokimi cenami w centrach miast. Zwiększenie podaży poprzez wykorzystanie „zamrożonych” nieruchomości bankowych, rozwiązanie problemów z planowaniem przestrzennym oraz zachęty do renowacji mogą zrównoważyć rynek. Pan Potamianos podsumowuje: „Ceny powinny pozostać na rozsądnych poziomach, aby transakcje były wykonalne dla wszystkich. Współpraca z pośrednikami i rzeczoznawcami jest niezbędna, ponieważ profesjonaliści z branży mogą pomóc kupującym i sprzedającym osiągnąć sprawiedliwe i szybkie transakcje”.
