W Grecji podpisano wspólną decyzję ministerialną (KYA) pomiędzy Ministerstwem Gospodarki i Finansów a Ministerstwem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącą wprowadzenia pilotażowego programu nowego zasiłku dla bezrobotnych. Program powstał na podstawie badań przeprowadzonych przez Publiczną Służbę Zatrudnienia (DYPA) we współpracy z OECD oraz w ramach projektu wspieranego technicznie przez Komisję Europejską (DG REFORM).
Cele nowego zasiłku dla bezrobotnych
Nowy zasiłek dla bezrobotnych koncentruje się na trzech głównych celach:
- Motywacja do podjęcia pracy:
System zasiłków ma zachęcać bezrobotnych do szybszego powrotu na rynek pracy, oferując wyższe wsparcie finansowe w początkowych miesiącach bezrobocia, które będzie stopniowo malało z czasem. - Sprawiedliwość i uzależnienie od składek:
Zasiłek uwzględni wkład w system ubezpieczeń. Osoby z różnym stażem pracy i wysokością wynagrodzeń nie będą już traktowane jednakowo – tak jak ma to miejsce obecnie. W 25 z 27 krajów UE już funkcjonują podobne zasady, które nowy program wprowadzi także w Grecji. - Efektywność:
Konsolidacja i automatyzacja skomplikowanych procedur ma zapewnić prostszy i bardziej wydajny proces świadczenia zasiłków.
Obecny system zasiłków, którego podstawy powstały w latach 50. i 80., nie spełnia już współczesnych potrzeb społeczno-gospodarczych. Brakuje w nim zachęt do reintegracji na rynku pracy oraz sprawiedliwego wsparcia dla osób o różnym stażu i poziomie zarobków.
Struktura nowego zasiłku
Nowy zasiłek dla bezrobotnych składa się z trzech komponentów:
- Stały komponent podstawowy:
Obliczany na podstawie zarobków beneficjenta i wynoszący 70% ustawowej minimalnej dniówki lub średniej dniówki (jeśli zarobki były niższe od minimalnej płacy). Kwota ta stopniowo zmniejsza się pod koniec okresu zasiłkowego. Warunkiem uzyskania świadczenia jest posiadanie co najmniej 175 dni ubezpieczenia w ciągu 14 miesięcy przed wnioskiem (z wyłączeniem ostatnich dwóch miesięcy). - Zmienny komponent („bonus” za dłuższy staż):
Wartość tego komponentu zależy od liczby lat ubezpieczenia (od 4 do 20 roku pracy) oraz średnich zarobków, jeśli przekraczają one minimalną płacę. Wyliczany jest przy użyciu współczynników uzależnionych od lat pracy oraz minimalnej ustawowej dniówki. - Dodatkowe świadczenia i bonusy:
Zasiłek obejmuje również dodatki świąteczne (Boże Narodzenie i Wielkanoc) oraz zwiększenia kwoty dla osób posiadających osoby na utrzymaniu lub będących samotnymi rodzicami.
Kryteria kwalifikacyjne
Aby zakwalifikować się do nowego zasiłku, należy spełnić następujące wymagania:
- Rejestracja w regularnym systemie zasiłków dla bezrobotnych,
- Posiadanie co najmniej 900 dni ubezpieczenia w ciągu ostatnich 50 miesięcy (z wyłączeniem dwóch ostatnich miesięcy),
- Zarobki równe lub wyższe od minimalnej płacy w ciągu 14 miesięcy przed złożeniem wniosku (z wyłączeniem dwóch ostatnich miesięcy).
Nowy system zasiłków dla bezrobotnych wejdzie w życie na początku 2025 roku w ramach pilotażowego programu trwającego do 16 miesięcy. Beneficjenci zostaną losowo wyłonieni z grona osób spełniających kryteria kwalifikacyjne, przy użyciu zautomatyzowanego systemu. Program obejmie osoby, które nie korzystały z zasiłku dla bezrobotnych w ciągu ostatnich czterech lat. Po zakończeniu pilotażu program zostanie oceniony, odpowiednio dostosowany, a następnie wdrożony na stałe dla wszystkich uprawnionych osób bezrobotnych.
Najważniejsze zmiany w programie pilotażowym
- Konsolidacja świadczeń: Połączenie zasiłków dla bezrobotnych z długoterminowymi świadczeniami, maksymalny okres trwania do 24 miesięcy.
- Nowe kryteria uprawnień: Oparte na historii ubezpieczeniowej, z zależnością między długością pracy a wysokością świadczeń.
- Wyższe wsparcie na początku: Zasiłek wypłacany w większej kwocie w pierwszych miesiącach, by zmotywować do szybszego powrotu do pracy.
Nowy pilotażowy zasiłek dla bezrobotnych to krok w stronę modernizacji systemu wsparcia społecznego w Grecji. Oparty na sprawiedliwych zasadach i zachęcający do szybkiego powrotu na rynek pracy, ma szansę lepiej odpowiadać na potrzeby współczesnych wyzwań gospodarczych i społecznych. Wyniki pilotażu pozwolą na dostosowanie programu przed jego pełnym wdrożeniem.
