Korfu (gr. Kerkyra) to wyspa należąca do archipelagu Wysp Jońskich. Znana jest nie tylko z kumkwatu – likieru wyrabianego z owocu o tej samej nazwie czy piaszczysto-kamienistych plaż. Zwana jest także „zieloną wyspą” z powodu wspaniałej roślinności, która dzięki zimnym prądom dochodzącym do wyspy tworzy wilgotny mikroklimat wprost idealny dla przyrody. W swej historii wyspa nigdy nie była pod panowaniem Imperium Otomańskiego. W latach 1386 – 1797 należała do Republiki Weneckiej, by później przechodzić z rąk do rąk takich mocarstw jak Francja, Rosja czy Wielka Brytania. Korfu wraz innymi wyspani Morza Jońskiego przyłączona została do Grecji w roku 1864. Swój charakter i styl architektoniczny zawdzięcza głównie Wenecjanom. Po dziś dzień na wyspie znajdują się także ich kościoły katolickie. Patronem miasta jest św. Spiridon.

Istnieje też inny powód, dla którego Kerkyra jest jednym z ważniejszych celów wycieczek turystycznych i to w okresie wiosennym. Wielkanoc na Korfu (Pascha) to przede wszystkim bogactwo zwyczajów i ich niepowtarzalność, wielowiekowa tradycja i poczucie nierozerwalnej więzi pokoleń mieszkańców tej malowniczej wyspy. Od przeszło pięciu wieków Pascha na Korfu odznacza się nietuzinkowością i współpracą w przygotowaniach wszystkich przybywających do miasta Korfu. 

wielkanoc10

Na szczególną uwagę zasługuje też fakt, iż od czasu panowania Wenecjan na wyspie, Pascha jest obchodzona równocześnie przez obydwa Kościoły – Ortodoksyjny i Katolicki, a wspólne świętowanie przetrwało aż do dnia dzisiejszego. W trakcie Wielkiego Tygodnia organizowane są różnego rodzaju uroczystości – oprócz tych religijnych zobaczymy także wieczorne koncerty orkiestr dętych czy występy chórów w tradycyjnych strojach. Wszystko to sprawia, że atmosfera Świąt nie przechodzi tu niezauważenie, a wręcz przeciwnie podkreślany jest charakter i znaczenie każdego z Wielkich dni…

wielkanoc2

Najbardziej znaczące i wyjątkowe obrzędy rozpoczyna Wielki Czwartek. To właśnie wtedy wieczorem w Katedrze Katolickiej pod wezwanie św. Jakuba i Krzysztofa, w trakcie Mszy Świętej Arcybiskup Kościoła Katolickiego symbolicznie obmywa stopy dwanaściorgu dzieciom. Późnym wieczorem następuje ceremonia „Świętej Godziny” (Adoracja Najświętszego Sakramentu).

Wielki Piątek to dzień, w którym wszystkie Kościoły miasta Korfu przechodzą wyznaczoną trasą obnosząc tym samym Epitafia należące do każdej ze wspólnot. W tym wspólnym marszu wiernych i księży uczestniczą również muzycy – orkiestry dęte, chóry, podopieczni szkół i harcerze. W mieście wyczuwa się atmosferę zadumy, a powagi i dramatyzmu dostarczają wykonywane dzieła takich kompozytorów jak Albinoni (Adagio), Verdi (Marcia Funebre), Mariani (elegia Sventura) czy Chopin (Marsz Żałobny). Uroczystości te kończą się późnym wieczorem.

wielkanoc7

Wielka Sobota to dzień niezwykły. Rozpoczyna się o godzinie 9.00 Litanią do Św. Spiridona, a Epitafium z Jego świątyni jest obnoszone wyznaczoną trasą jak to wyglądało w dniu poprzednim. Również tego dnia słychać orkiestry i śpiewające chóry. Nastrój nieco zmienia się gdy w tle bijących dzwonów około godziny 12.oo dochodzi do tradycyjnego wystawiania małych i dużych glinianych dzbanów zazwyczaj w kolorze czerwonym – kolorem Kerkyry. Zwyczaj ten sięga panowania Republiki Weneckiej na Korfu. Istnieje wiele hipotez mówiących o jego początkach. Ze względu na historię Grecji i tą dotyczącą bóstw Akropolu i tą chrześcijańską teorie mają swe korzenie w obu religiach…

wielkanoc3

Niektórzy mówią, że zwyczaj ten został przejęty od Katolików przybyłych z Wenecji, którzy z początkiem roku wyrzucali z domów stare rzeczy, by Nowy Rok przyniósł im nowe i lepsze. Mieszkańcy wyspy zaczęli więc stosować ten zwyczaj wyrzucając jednak dzbany, które to tłukąc się stwarzały więcej hałasu. Druga teoria sięga o wiele dalszych czasów, kiedy to w starożytnej Grecji w kwietniu świętowano początek okresu uprawno-wegetatywnego. Wyrzucali wtedy stare dzbany by móc napełnić nowe przyszłymi zbiorami.

Domysły o początkach snują także inne historie powiązane z przesileniem wiosennym, w trakcie którego natura budzi się do życia po zimowym letargu, czyli coś na miarę zwycięstwa życia nad śmiercią. Co ciekawe tajemniczość zwyczaju nie kończy się tylko na zrzucaniu dzbanów z wodą (by roztrzask był donośniejszy) lub bez na głównym placu w mieście Korfu – ale i później w wąskich uliczkach. Co ważne w trakcie późniejszego spaceru trzeba uważać na spadające z okien i balkonów dzbanki, gdyż o nieszczęście niestety bardzo łatwo.

wielkanoc8

Porozsypywane „skorupki” ze zbitych dzbanów wręcz w mgnieniu oka „rozpływają się” w powietrzu. To wszystko za sprawą przesądu, w który wierzą mieszkańcy Korfu. Otóż pokruszone kawałki symbolizują unicestwienie zła a tym samym im większa „skorupka” tym więcej szczęścia i powodzenia w całym nadchodzącym roku. Toteż nic dziwnego, że w chwili zakończenia scenek tłumy mieszkańców i turystów napierają na wyznaczone miejsce na placu by uszczknąć jak najwięcej „szczęścia” dla siebie, rodziny i przyjaciół.

Po niezwykle efektownym zwyczaju, ponownie nadchodzi czas na orkiestry dęte, które po raz kolejny wychodzą na ulice miasta.

wielkanoc5
Wieczorem od godziny 21.00 odbywa się czuwanie. O godzinie 23.00 w Kościele Św. Paraskievy obok Głównego Placu rozpoczyna się wieczorna Ceremonia Zmartwychwstania. 15 minut przed północą z kościoła Św. Paraskevy ceremonię przenosi Metropolita Kerkyry na Główny dziedziniec miasta. Rozpoczyna się przekazywanie ognia tak aby wszyscy zgromadzeni wraz z świecami mogli oczekiwać na słowa „Christos Anesti” (Chrystus Zmartwychwstał). Wtedy to wszyscy składają sobie życzenia, panuje powszechna radość a nad charakterystyczną dla miasta Cytadelą hucznie rozpoczyna się podniebny pokaz „światła i cieni”…

Po niezwykle ekscytującym pokazie trwającym do około 20 minut wszyscy pośpiesznie wracają do domów, by w gronie rodzinnym rozpocząć spożywanie wielkanocnej magiritsy, zupy zawierającej podroby. Jest to pierwszy mięsny posiłek po 40 dniowym poście (Sarakosti).

W Wielką Niedzielę tak jak w całej Grecji rodziny wspólnie od rana pieką na rożnie owcę bądź kozę. Często można też spotkać tzw. kokoretsi, wyrób pieczony na rożnie również z podrobów zwierzęcych. Typowym świątecznym słodkim dodatkiem pozostają wielkanocne obwarzanki (paschalina koulourakia) i tsoureki – nasza popularna chałka tyle, że w wydaniu świątecznym może być nieco bogatsza o bakalie czy czekoladę.

wielkanoc6
Tym słodkim akcentem kończy się wyjątkowa Pascha na Korfu…

Tekst: Karolina Swat



nk-widget